ಗುಲಾಬ್ ಮೆ ಉಡ್ತಾ ಜಾಯೇ ಹಮಾರಾ ಲಾಲ್ ದುಪಟ್ಟಾ..

ಹಿಮಾಚಲ  ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಹಿಮವೇ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಮನಾಲಿಯ ’ರೋತಾಂಗ್ ಪಾಸ್’ ಒಂದು  ಪ್ರಸಿದ್ಧ ’ಸ್ನೊ ಪಾಯಿಂಟ್’. ಹಿಮಾಛ್ಛಾದಿತ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಯಾಣ ಸೊಗಸಾಗಿತ್ತು. ವಿಪರೀತ ಹಿಮ ಬಿದ್ದು ರಸ್ತೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ನಮಗೆ ’ರೋತಾಂಗ್ ಪಾಸ್’ ತಲಪಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಾರಿ ಮಧ್ಯದ ’ಗುಲಾಬ್’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ’ಸ್ನೊ ಪಾಯಿಂಟ್’ನಲ್ಲಿ ಇಳಿದೆವು.  ಅಲ್ಲಿ, ಹಿಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಬಹುದು. ಉದಾ :ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್, ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. 

ಚಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲೆಂದು, ಸಾಕಷ್ಟು ಉಣ್ಣೆಯ  ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದೆವು. ಕೆಲವರು ಉಣ್ಣೆಯ ಶಾಲನ್ನೂ ಹೊದ್ದಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಇದ್ದರೂ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ತಕ್ಕುದಾದ ’ವಿಂಡ್ ಚೀಟರ್’ ಕೋಟ್ ಮತ್ತು  ಗಮ್ ಬೂಟ್  ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು, ಅಲ್ಲಿ ೨೫೦ ರೂ. ಗಳಿಗೆ   ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಮನಾಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ನೆಲದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ’ಪಟ್ಟೂ’ ವನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಬಟ್ಟೆಗೆ ೧೦೦ ರೂ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಅವನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಹಿಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡಿ, ಫೊಟೊ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಬಹುದು.

ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಅವರಿಗೆ ಶುಭಕಾರಕ ಬಣ್ಣವಂತೆ. ನಾವೂ ಪಟ್ಟೂ ತೊಟ್ಟು ಮನಾಲಿಯ ಪಹಾಡಿ ಜನರಾದೆವು.


ಗುಲಾಬ್ ಕಾ ಹವಾ ಮೆ ಉಡ್ತಾ ಜಾಯೇ ಹಮಾರಾ ಲಾಲ್ ದುಪಟ್ಟಾ......





ಆ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬಾತ ತಯಾರಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಸಿ ಚಹಾವಂತೂ  ಅದ್ಭುತ ಪೇಯವೆನಿಸಿತು. ಮಸಾಲಾ  ಚಾಯ್ ಕುಡಿದು ಹಿಮದ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದೆವು.

ಹಿಡಿಂಬಾ ಮಂದಿರ.... ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರ..

ಎಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ  ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದೆವು. ’ಮನಾಲಿ’ಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿಡಿಂಬಾ ದೇವಾಲಯ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಮನಾಲಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ತುಂಬಾ ಮುದ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ, ಹಸಿರಿನ ವನಸಿರಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಅಂಕು-ಡೊಂಕಾದ ರಸ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವದಾರು, ಓಕ್, ಪೈನ್ ಇತ್ಯಾದಿ  ಮರಗಳು ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಸುಮಾರಾಗಿ ’ಊಟಿಯ’ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸೇಬಿನ ತೋಟಗಳು, ನೂರಾರು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಝರಿಗಳು..ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜತೆಯಾಗುವ ’ಬಿಯಾಸ್’ ನದಿ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಉಪನದಿಯ ಜುಳು-ಜುಳು ನಾದ. ಇಲ್ಲಿನ ನದಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ  ನೀರಿನ ರಭಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಹಿಮ ಕರಗಿ ನದಿಗೆ ಸೇರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯಾಣದ ನಂತರ  ಹಿಡಿಂಬಾ ಮಂದಿರ ತಲಪಿದೆವು.

ತಮಾಷೆಗೆಂದೋ, ಕುಚೋದ್ಯಕ್ಕೆಂದೋ-  ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ’ಹಿಡಿಂಬೆ’ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸಿ ಹಿಡಿಂಬೆಯ  ದೇವಾಲಯ ಅವಳ ಉಪಮೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಲು ದೊಡ್ಡದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದೆ. ನನ್ನ  ನಿರೀಕ್ಷೆ ತಪ್ಪಾಯಿತು. 

ಹಿಡಿಂಬಾ ದೇವಾಲಯವು ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿತ್ತು. ಮರದ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪುಟ್ಟದಾದ ಬಾಗಿಲು, ಸುಮಾರು ೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ೩ ಅಡಿ ಅಗಲವಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದದವರು ತಲೆ/ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಂದಿರದ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗುಹೆ ಇದೆ.  ಹಿಡಿಂಬೆ ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ, ಹಿಡಿಂಬೆ ಧಡೂತಿಕಾಯದವಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೂರಲು ಅಸಾಧ್ಯ! ನಾವು ಹಿಡಿಂಬೆಗೆ ಇಷ್ಟು ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯೇ ಅನಿಸಿತು.

ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ  ಘಟೋತ್ಕಚನ ಗುಡಿಯಿದೆ.

















ಅಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ ಯಾಕ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿದ್ದುವು. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸವಾರಿ ಮಾಡಿಸಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವವರು  ಕೆಲವರು. ಹಾಗೆಯೇ ೩೦ ರೂ. ಕೊಟ್ಟರೆ ಮುದ್ದಾದ ಮೊಲಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು  ಫೋಟೊ ತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು.

ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿ, ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಹಾದು ಹೊಗುವ ಮೋಡಗಳು, ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿಗಳಂತೆ ಬೆಳೆದು  ನಿಂತ ದೇವದಾರು ವೃಕ್ಷಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಅನನ್ಯವಾದ ಶಾಂತ ಪರಿಸರ. ನಗರದ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಜನ ಸಂದಣಿಯಿಲ್ಲ,ಮೊರೆಯುವ ಮೈಕಾಸುರನಿಲ್ಲ, ಚಪ್ಪಲಿ ಕಳೆದು ಹೋದೀತೆಂಬ ಚಿಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಭಿಕ್ಷುಕರ ಕಾಟವೂ ಇಲ್ಲ... ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ಶಾಂತತೆ.

ಇಂತಹ ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತನ್ನದಾದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಂದಿರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಡಿಂಬೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಅದೃಷ್ಟವಂತೆ!

ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಚಹಾ ತಂಬಿಗೆ....

ನಾನು ಓದಿ ತಿಳಿದಂತೆ, ಚಹಾ, ರೇಶ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಪಿಂಗಾಣಿ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ  ಚೀನಾ. ಚೀನಾದ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಚೀನೀ ಸಹೊದ್ಯೋಗಿಗಳು  ಶಾಂಘೈ ನಗರದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಹೋಟೆಲ್  ಒಂದಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದಿದ್ದರು. ಚಹಾ ಸೇವನೆಯು ಚೀನಾದ ಭೋಜನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆ. ತಯಾರಿ ಪದ್ಧತಿ ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಹೂವು, ಬೀಜ, ಕಾಳು, ಸೊಪ್ಪು, ಗಡ್ಡೆ ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಹಾ ಲಭ್ಯ. ನಮಗೆ ಬೇಕೆನಿಸಿದ ಹೂವನ್ನೋ, ಬೀಜವನ್ನೋ, ಸೊಪ್ಪನ್ನೋ  ಸ್ವಲ್ಪ ಹೂಜಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಒಂದಷ್ಟು  ನೀರು ಕುದಿಸಿ ಸುರಿದರೆ ಸಾಕು,  ಚಹಾ ಸಿದ್ದ. ಉದಾ: ಹಸಿರು ಚಹಾ, ಎಳ್ಳಿನ ಚಹಾ, ಓಟ್ಸ್ ಚಹಾ...ಇತ್ಯಾದಿ.

  

           

ಒಂದು ಹೂಜಿ  ಚಹಾ ತಂದು, ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇಡುತ್ತಾರ. ಊಟದ  ಮಧ್ಯೆ, ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಚಹಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಲೋಟಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಸಕ್ಕರೆ-ಹಾಲು ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ರುಚಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ  ಬಿಸಿನೀರಿನಂತೆ ಇದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಳ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಚಹಾವನ್ನು ತಂಬಿಗೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಡಿದರೂ, ಕ್ಯಾಲೊರಿ -ಕೊಲೆಸ್ಟೆರಾಲ್ ಗಳ  ಭಯ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ೫ ಡಿಗ್ರಿ ತಾಪಮಾನವಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಬಿಸಿ ಚಹಾ ನನಗೂ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ’ಕಷಾಯ’ವು, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಚಹಾ, ಜೀರಿಗೆ ಚಹಾ, ಏಲಕ್ಕಿ ಚಹಾ, ಕಾಳುಮೆಣಸು ಚಹಾ .....ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸಂಗಮ, ಜತೆಗೆ ಹಾಲು-ಸಕ್ಕರೆ ಮೇಳೈಸಿದ ಅರೋಗ್ಯದಾಯಕ ಪೇಯ! ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಡ ಕಷಾಯದ ಪುಡಿಗೆ  ’ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರ’ ಸಿದ್ದಿಸಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟೆ!

ಅಂದವಾದ ಚಹಾ ತುಂಬಿದ ಹೂಜಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ "ತಾರಕ್ಕ ಬಿಂದಿಗೆ, ನಾ ಚಹಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ, ತಾರೇ ಬಿಂದಿಗೆಯ" ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗುನುಗಿದೆ.  

’ಸುಶಿ’ ತಿಂದ ಖುಷಿ

ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ರಿಂದ ೧೮ ರ ವರೆಗೆ ಚೀನಾದ  ಶಾಂಘೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಇದು ಚೀನಾಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಭೇಟಿ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತು-ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ.        

ನಾನು ಅಪ್ಪಟ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ. ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಜೀವಜಗತ್ತನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಓದಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯವರಿಗೆ ನಾನು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯೆಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದೆ. ಅವರುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಹೋಟೆಲ್ ನ್ನು ಹುಡುಕಿ  ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು.  



ನಾನು ತಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಡಿಯ ಹೆಸರು ’ಸುಶಿ’. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆಯಂತೆ. ನನಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರದ ’ಸುಶಿ’ ತಯಾರಾಗಿ ಬಂತು. ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು.ಅಲಂಕಾರಿಕ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸೀಳಿದ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ, ಲೆಟ್ಟೂಸ್ ಎಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೋಯಾಬೀನ್ಸ್ ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕೇಕ್ ನಂತಹ ವಸ್ತುವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದರು. ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು.





ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಡಾ ಕಟ್ಟುವಂತೆ, ಮೊದಲು ಲೆಟ್ಟೂಸ್ ಎಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಹಸಿರುಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಸೀಳುಗಳನ್ನಿರಿಸಿ, ಅದರ ಜತೆಗೆ ಸೋಯಾ ತಿಂಡಿ ಇಟ್ಟು ಮಡಚಿ ತಿನ್ನುವುದು.










ರುಚಿ ಸುಮಾರಾಗಿತ್ತು. ಹಸಿರುಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಖಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸೋಯ ಕೇಕ್ ನಂತೆ ಇದ್ದ ತಿಂಡಿಗೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಸಪ್ಪೆ. ತಿಂಡಿಯ ರುಚಿಗಿಂತಲೂ ಅದರ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ೩-೪ ಸುಶಿ ತಿಂದೆ. ನಾನು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ ಚೀನಿಯರು ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸುಶಿ ತಿನ್ನುವ ನನ್ನ ಸಡಗರ ನೋಡಿ ಚೀನಾದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಖುಷಿಯಾಯಿತು.


ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಚೀನಾದ ಅಡುಗೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಇನ್ನೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ಚೈನೀಸ್ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸವಿದೆ.

ಯೂಥ್ ಗಳೊಡನೆ ಸಾಥ್.....ಮಹಾದೇವಪುರಕ್ಕೆ ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ

ಕಳೆದ ಭಾನುವಾರ, ಮೈಸೂರಿನ ಯೂಥ್ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನವರು, ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹದೇಪುರಕ್ಕೆ ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ಮಹಾದೇವಪುರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನನಗೆ ಸೈಕಲ್ ಚಲಾಯಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಾನೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯ ಸಮಾನಾಸಕ್ತರೂ ಜತೆಯಾದರು. ಐದು ಜನರ ನಮ್ಮ ತಂಡ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿತು.ಶ್ರೀಮತಿ ಉಷಾ ಅವರ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನ ಕಾರು ಚಾಲನೆ ಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮಧ್ಯದ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮಿ. ಕ್ರಮಿಸಿರಬಹುದು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮಿಂದ ಮೊದಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ ತಂಡ ಕಾಣಿಸಿತು.


ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ ದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ.ಸೋಮಶೇಖರ್ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಗಜರು. ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಪದಕಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.









ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತುಸು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು ಮಹಾದೇವಪುರಕ್ಕೆ ತಲಪುವಾಗ ಸುಮಾರು ೧೧.೩೦ ಗಂಟೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಪುಟ್ಟ ತೆಪ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಬಂದಾಯಿತು. ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಫೊಟೊ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸುತ್ತಾ ಇರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ’ಯೂಥ್’ ಬಳಗ ಸವಿಯಾದ ಕಲ್ಲಂಗಡಿ ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು.

ನದಿದಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಥವಾ ನಿಂತುಕೊಂಡು  ಪಲಾವ್, ಪಚಡಿ, ಮೊಸರನ್ನ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಯ ಊಟವನ್ನು ಸವಿದೆವು. ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ (ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು)  ಹೋದೆವು. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಶುಭ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಲು- ತೇಲಲು ಬೇಕಾಗುವ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಯೂಥ್ ಬಳಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಜನ ಜಂಗುಳಿಯೂ ಇದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಶುರುಹಚ್ಚಿದವರಿಗೆ ಸಮಯದ ಪರಿವೆಯೇ ಇದ್ದಂತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಜಾಕೆಟ್ ಹಾಕಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿದವರು ಕೆಲವರು, ರಬ್ಬರ್ ಟಯರ್ ಮೂಲಕ ಈಜಿದವರು ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನ ಹಾಕಿ ಜಾಣ್ಮೆ ಮೆರೆದವರೊಬ್ಬರು....ಪರಸ್ಪರ ನೀರೆರಚಾಡಿ ಕೀಟಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಕೆಲವರು.....ಇವರೆಲ್ಲರ ಸಡಗರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯದೆಯೇ ಸಂತೊಷಿಸುತಿದ್ದ ನಾನು. ಹೀಗಿತ್ತು ನಮ್ಮ ಯೂಥ್ ತಂಡ.

                                                                          

ಸೈಕಲ್ ಜಾಥಾ ಅಂದಾಗ, ನಾನು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಯೂಥ್ ತಂಡವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ೧೮ ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರ ಜತೆಗೆ, ನಿವೃತ್ತರೂ  ಇದ್ದರು, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯೂ ಇದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ   ’ಯೂಥ್’. ವಿರಾಮದ ವೇಳೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟೊಂದು ಲವಲವಿಕೆ ಹಾಗೂ  ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸುವ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯುವುದು ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ ಎನಿಸಿತು.

ಕಟ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ...ನಮೋ ಪಶುಪತಿನಾಥ!

೨೦೧೧ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯-೨೩ ರ ವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ  ಸಭೆ ನೇಪಾಳದ ಕಟ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಜರಗಿತು.   ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ನೇಪಾಳ ನಿಸರ್ಗ ಸಿರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ನ ಚಳಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಂಜೆ ನಗರ ಸುತ್ತಲು ನಮ್ಮ ತಂಡ ಅಣಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಕಟ್ಮಂಡುವಿನ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ಬಾಗ್ಮತಿ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಈ  ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪೦೦ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ನೇಪಾಳದ 'ಲಿಂಚ್ಚಾವಿ' ಮನೆತನದ ದೊರೆಯಾದ  'ಸುಪಾಸ್ ಪಡೆವ’ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.

ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಮ್ಮೆ ಶಿವನು ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗದ ರೂಪ ತಾಳಿ ಬಾಗ್ಮತಿ ನದೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ದೈವರೂಪಕ್ಕೆ  ಮರಳಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡಾಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಬೆಂಬೆತ್ತಿದರು. ದೇವತೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮೃಗ ರೂಪಿಯಾದ ಶಿವನು ಓಡಿದಾಗ  ಮೃಗದ  ಒಂದು ಕೋಡು ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ಅದು  ಪಶುಪತಿನಾಥ ಶಿವಲಿಂಗವಾಯಿತು.  ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ  ದನಗಾಹಿಯೊಬ್ಬ  ತನ್ನ ಹಸುವೊಂದು, ಭೂಮಿಗೆ ಹಾಲು ಸುರಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ದೊರಕಿತು. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.    

ನಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲಪಿದಾಗ ತಾಪಮಾನ  ೨-೩ ಡಿಗ್ರಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಅಂಥಹ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ  ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ  ಒಳ ಹೊಕ್ಕೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟಾಗಿ ಜನ-ಜಂಗುಳಿಯಿದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.

ಸುತ್ತಲೂ ಮರದ ಶಿಲ್ಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಾಂಗಣ. ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲುಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳು.  ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಸಾಗುವಾಗ, ನಾಲ್ಕೂ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಂದ,  ತೀರಾ   ಸನಿಹದಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಲು  ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಹುಶ:  ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನೆ ಚೀಟಿ ಮಾಡಿಸುವ  ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲ , ಅಥವಾ  ಇದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ . ನಮ್ಮ  ತಂಡ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅರ್ಚಕರು  ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಪಶುಪತಿನಾಥನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಅವರಿಗೆ ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ, ಬಂದುದಂತೆ.

ಅವರ ವೇಷ-ಭೂಷಣವೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅರಶಿನ  ಬಣ್ಣದ  ಪಂಚೆಯುಟ್ಟು, ಅದೇ ಬಣ್ಣದ ಉತ್ತರೀಯವನ್ನು  ತಲೆಗೂ ಹೊದ್ದು, ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾಲೆಯನ್ನು ತಲೆಗೆ ’ರಿಂಗ್’ ನಂತೆ ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕತ್ತಿಗೆ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಾರ. ಕೈಗಳಿಗೂ ರುದ್ಕ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಾರದ ’ಬ್ರೇಸ್ ಲೆಟ್’. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯನ್ನೂ, ಬೌದ್ಧರ ಲಾಮಾರನ್ನೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನೆನಪಾಯಿತು.

ಪೂಜೆಯ ಆಚರಣೆಯೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು.  ಹಾಲು ತುಂಬಿಸಿದ್ದ ಒಂದು  ಬೆಳ್ಳಿಯ ಚೊಂಬನ್ನು ನಮಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು  ಹೇಳಿದರು. ನಮ್ಮ ಹೆಸರು-ಗೋತ್ರವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ,  ತಾವು ಉಚ್ಛರಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಹಾಲನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ನಮಗೆ ಗಂಧ ಪ್ರಸಾದ, ಕಲ್ಲು ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಜತೆಗೆ, ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ  ಹಾರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೊರಳಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಾಕಿದರು. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ,  ಪಶುಪತಿನಾಥನ  ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಾರ ನನ್ನ ಕೊರಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವ ಮೂಡಿತು.





ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ  ೫೦೧ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರುವುದು. ಒಂದು ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ೫೦೧ ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ  ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತರು ’ಓಂ ನಮ: ಶಿವಾಯ’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನೂ  ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಸಾಲಾಗಿ ಹೋಗುವರು. ಅಲ್ಲಿ  ಕೆಲವು ಸಾಧುಗಳು ಕುಳಿತಿದ್ದರು.  ಭಕ್ತರ ಹಣೆಗೆ  ಅರಶಿನ ಅಥವಾ ಕುಂಕುಮದ ಬೊಟ್ಟು ಇಡುವವರು ಇಬ್ಬರಿದ್ದರು. ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು  ಹಂಚಿದವರೊಬ್ಬರು. ಅರಶಿನ- ಕುಂಕುಮದ ದಾರವನ್ನು ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿದವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು.

ಈ ಸಾಧುಗಳು ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಲಾದ ತಟ್ಟೆ ಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಾವು ಮರೆತರೆ, ಗದರುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ  ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು!




ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ  ಬಾಗ್ಮತಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದುಗಳು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ನದಿ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಲಾಡೂ...ಇದ ನೀ ನೋಡೂ..

ಹೊಸ ವರುಷದ ಸ್ವಾಗತಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧತೆಗಳು, ವಿನೂತನ ಆಯಾಮಗಳು... ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಭ್ರಮ.

ಈ ಬಾರಿ ಜನವರಿ ಒಂದರಂದು, ಮೈಸೂರಿನ ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಲಾಡು ಪ್ರಸಾದ ಹಂಚಿದ್ದರು.ತಲಾ ೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು  ೪೦೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಲಾಡುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ, ಒಂದುವರೆ ಕಿಲೋ ತೂಕದ ಲಾಡನ್ನು ಗಣ್ಯರಿಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸವರುಷದಂದು  ದೇವಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಲಾಡು ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು! ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು  ಪಡೆಯಲು ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗೂ ಜನರ ಸಾಲು, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ವರೆಗೂ ಕರಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಆದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಹೋಗಿರದಿದ್ದರೂ, ನಾವು   ಯಾರೂ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ, ಹಿತೈಷಿಯೊಬ್ಬರ  ಮೂಲಕ ಮರುದಿನ ಪ್ರಸಾದ ಲಭಿಸಿತು. ಇದು ನಿಜವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಯೋಗನರಸಿಂಹನ ಆಶೀರ್ವಾದ!    

ಪುಟ್ಟದಾದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಮುತ್ತುಗದ ಎಲೆಯ ಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಹಾ ಲಾಡು ಕಂಗೊಳಿಸುತಿತ್ತು.  ಸುಮಾರು ’ಶೋಟ್ ಪುಟ್ ಗೇಮ್’ನ ಭಾರವಾದ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೋಲುವ ಈ ಲಾಡು, ರುಚಿಯಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು.  ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಗೋಡಂಬಿ, ಲವಂಗ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಲಾಡು ತಿರುಪತಿಯ ಪ್ರಸಾದವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತಿತ್ತು.